थाइल्यान्डकी निलम्बित प्रधानमन्त्री पेटोङटार्न सिनावात्रा कम्बोडियासँगको सीमा विवाद व्यवस्थापनमा लापरबाही गरेको आरोपसहित अदालतमा उपस्थित भइन्। विवादास्पद फोनवार्तामा उनले थाइल्यान्डको पक्षमा दृढ रूपमा नउभिएको आरोप लगाइएको छ, जसको अडियो अनलाइनमा चुहिएपछि उनलाई आलोचनाको सामना गर्नुपर्यो।
गत महिना अदालतले उनलाई पदबाट निलम्बन गरिसकेको थियो भने अब अर्को शुक्रबार उनको पद गुम्ने कि नहुनेबारे निर्णय हुने छ। पेटोङटार्नले ३९ औँ जन्मदिनकै दिन अदालतमा बयान दिइन्। कालो व्यापारिक सुटमा मुस्कुराउँदै पत्रकारलाई अभिवादन गरेकी उनले करिब डेढ घण्टा न्यायाधीशसँग प्रश्नोत्तर गरिन्। अदालतले सुनुवाइका विवरण सार्वजनिक नगर्न आदेश जारी गरेको छ।
मुद्दाको केन्द्रबिन्दु हुन सेनसँगको फोनवार्ता, जसमा पेटोङटार्नले हुन सेनलाई ‘काका’ भनेकी थिइन् भने आफ्नै सैन्य कमान्डरलाई ‘प्रतिद्वन्द्वी’ भनिन्। यो अभिव्यक्तिले थाइल्यान्डमा राजनीतिक संकट सिर्जना गर्यो। फोनवार्ता सार्वजनिक भएपछि सरकारको मुख्य गठबन्धन दलले समर्थन फिर्ता लिँदा पेटोङटार्नको सरकार ढल्ने स्थितिमा पुगेको थियो।
सो फोनवार्ताको परिणामस्वरूप सीमा विवाद चर्किँदै दशकौँयताकै भीषण भिडन्तमा परिणत भयो। यस द्वन्द्वमा ४० भन्दा बढी व्यक्तिको मृत्यु भयो भने करिब तीन लाख मानिस विस्थापित भए। कार्यवाहक प्रधानमन्त्री फुमथम वेचाचाइले भने, “पेटोङटार्नले राम्रो विश्वासका साथ काम गरेकी थिइन्। उनको उद्देश्य देशलाई द्वन्द्वबाट टाढा राख्नु थियो, सुरक्षा जोखिम सिर्जना गर्नु होइन।”
यदि अदालतले विपक्षमा फैसला गर्यो भने पेटोङटार्न आफ्ना पिता थाक्सिन सिनावात्रा र काकी यिङलक सिनावात्रा पछि प्रधानमन्त्री पद गुमाउने तेस्रो सिनावात्रा सदस्य बन्नेछिन्। थाक्सिन र यिङलक दुवैलाई अघिल्लो सैन्य कू मार्फत पदबाट हटाइएको थियो। थाई राजनीति दुई दशकदेखि रूढिवादी, सैन्य समर्थक तथा शाही समर्थक अभिजात वर्ग र सिनावात्रा परिवारबीचको द्वन्द्वमा आधारित छ। अभिजात वर्गले सिनावात्रा परिवारलाई परम्परागत सामाजिक संरचनाका लागि खतरा ठान्छ।
यसैबीच, ७६ वर्षीय थाक्सिनले आफ्नो मुद्दाको फैसला सामना गर्दैछन्। उनले १० वर्षअघि दक्षिण कोरियाली मिडियासँग दिएको अन्तर्वार्तामा गरेको टिप्पणीका कारण ‘लेस–म्याजेस्टे’ मुद्दा खेपिरहेका छन्। दोषी ठहरिएमा उनलाई १५ वर्षसम्म जेल सजाय हुनसक्छ।
