रामेछाप । जिल्लाको सुनकोशी र तामाकोशी नदि किनारमा दर्जन भन्दा बढी क्रसर उद्योगहरु सञ्चालनमा छन् । सबै क्रसर उद्योगहरु अबैध रुपमा सञ्चालनमा रहेको छ । केहि क्रसर उद्योग भने बालुवा प्रशोधनको रुपमा सञ्चालनमा छन् । सम्बन्धीत निकाय जिल्ला प्रशासन र जिल्ला प्रहरीकार्यलय भने मौन रहेको छ । दर्जनौ क्रसर उद्योगहरु जिल्लामा सञ्चालन गरेको भएपनि सम्बन्धीत निकायहरुमा भने जानकारी समेत नभएको बताइएको छ ।
उद्योग रहेको गाउँपालिका र नगरपालिकालाई समेत जानकारी नभएको सम्बन्धीत निकायले बताएका छन् । गाउँपालिका अध्यक्ष ज्ञानकुमार श्रेष्ठले भने “खाँडादेवी गाउँपालिकामा मात्र लगभग एक दर्जन क्रसर उद्योग सञ्चालनमा छ । दुइवटा मात्र स्थानिय गाउँपालिकामा बालुवा प्रशोधन केन्द्रको नाममा दर्ता छ । गाउँपालिकामा कुनै पनि क्रसर उद्योग दर्ता छैन् सबै अबैध रुपमा सञ्चालनमा छ ।
क्रसर उद्योगहरु स्थापना हुनुअघि पारदर्शी ढङ्गले वातावरण प्रभाव मूल्याङ्कन हुनुपर्ने भएपनि आधारभूत मापदण्ड पूरा गरेका छैनन् । मापदण्डअनुसार क्रसर उद्योग मुख्य सडक मार्ग र खोला किनारबाट पाँच किमी र हाइटेन्सन लाइनबाट एक किमी दूरीमा हुनुपर्छ ।
शिक्षण संस्था, स्वास्थ्य संस्था, धार्मिक, सांस्कृतिक, पुरातात्विक महत्वका स्थान, सुरक्षा निकाय, वन, निकुञ्ज र आरक्षण, घनाबस्ती र खेतीयोग्य जमिनबाट दुई किमी टाढा हुनुपर्छ । तर रामेछाप जिल्लामा सञ्चालित कुनै पनि क्रसर उद्योगले उक्त मापदण्ड पूरा गरेका छैनन ।
बषौं देखी क्रसर उद्योगहरु वालुवा प्रशोधन केन्द्रको नाममा सञ्चालन गरेको भए पनि हाल सम्म प्रशासन कार्यलयले त्यस्को अनुगमन समेत गर्न सकेको छैन् । पैसाको धेरै चलखेल हुने र राजनितिक पहुँचको आधारमा सञ्चालन हुने भएकोले स्थानिय तह देखी प्रहरी प्रशासन र जिल्ला प्रशासन कार्यलय पनि मौन बस्ने गरेको छ ।
केहि दिन अघि खाँडादेवी गाउँपालिका अध्यक्ष ज्ञानकुमार श्रेष्ठले रातको समयमा कोशी किनारमा बालुवा उत्खनन गरेको भटे पछी भने यो विषयले चर्चा पाउन थालेको छ । क्रसर उद्योग अनुगमानमा भने अझै सबै निकाय मौंन छ ।
