रामेछाप । केही बर्ष अघिसम्म साविकको भटौली गाविसको मुगिटार हुँदै पकरवासको सान्डे बेसिको उकालो बाटोमा पैदल हिड्ने बटुवा बाक्लै देखिन्थे । सान्डेको उकालोपछि डाँडामा रहेको वरपिपलको चौतारामा भारि बिसाएर बस्ने भरिया र बटुवाको भिड लाग्ने गर्दथ्यो । तर अहिले त्यो गोरेटो बाटो र चौतारो दुवै सुनसान बनेका छन् ।
सडक निमार्ण नहुँदा रामेछापको सदरमुकाम मन्थलीको तामाकोशी घाटमा रहेको नदी डुङ्गाबाट तरेर भटौलीको मुगिटारको बगर हुँदै पकरबास रजगाउँको उकालो लाग्दै सान्डे बाट पुछिघाटमा रहेको सुनकोशी नदी तरेर काठमान्डौ तर्फ जाने पैदल यात्रीको लर्को लाग्ने गर्दथ्यो । उक्त बाटोमा हिड्ने सबै बटुवाको बस्ने संगम स्थलमा रहेको सान्डेडाँडाको चौतारो यतिखेर सुनसान र चकमन्न बनेको छ ।
सान्डेडाँडाको चौतारो मात्र हैन त्यस वरपरका वस्तीहरु समेत चकमन्न अवस्थामा रहेका छन् । पहिला सडक नहुँदा सान्डेको गोरेटो बाटो हुँदै हिड्ने हजारौ यात्रीहरु अहिले नदीमा जताततै पुल र सडक निमार्ण भएसँगै यातायातका साधनमा हिड्न लागेपछि पैदल हिड्ने गोरेटो बाटो र थकाई बिसाउने चौतारा दुवै सुनसान वनेका हुन् ।
पहिला त यो वाटोमा हिड्ने यात्रीहरु बाक्लै थिए । भारी बोक्ने भरियाले गर्दा सानो र साँघुरो बाटोमा त पालो नै कुर्नुपर्ने थियो । तर अहिले सडक निमार्ण भएसँगै गाउँका चौतारा र वाटो दुवै चकमन्न भएको खाँडादेवी गाउँपालिका–४ सान्डेका दिपक कार्कीले जानकारी दिए ।उनले भने– सडकको सुविधा सँगै पैदल हिड्ने बटुवा हराए । अहिले सुविधा बढेसँगै गाउँमा रहेका केही आर्थिक रुपले सम्पन्न भएकाहरुले पनि गाउँ छाडे ।
गाउँमा सुविधा सम्पन्न विद्यालय नहुँदा बालबालिका पढाउनकै लागि भएपनि गाउँका धेरै नागरिक सुविधा भएको ठाउँमा सरे । अहिले त गाउँमा आर्थिक रुपले पछाडी परेका कीत बुढापाका मात्रै रहेका छन् । गाउँमा सडक सञ्जालले छोएता पनि नियमित यातायातका साधन नचल्दा गाउँका नागरिक अहिले पनि सान्डेको गोरेटो बाटो डिड्ने गरेको भएता पनि अन्य पैदल यात्रीहरु भने डिड्न छाडेको कार्कीले बताए ।
खानेपानीको चरम समस्या रहेको सान्डेडाँडामा अहिले तामाकोशी नदीवाट पानी लिफ्ट गरेर डाँडामा पुर्याइएको छ । पानी भएपनि अहिले गाउँ सुनसान छ । गाउँमा खानेपानीको सुविधा पुग्नु भन्दा पहिला नै धेरैले गाउँ छाडेर बसाइसराइ सरे । पहिला गाउँमा भएका खानेपानीको मुल सुक्दा सुनकोशी नदीवाट पानी बोकेर खानु पर्ने वाध्यता थियो ।
गाउँमा पानी अभावकै कारण पशु चौपाया पाल्न पनि कठिन हुन्थ्यो स्थानिय लक्ष्मी कार्कीले जानकारी दिइन । अहिले त पानीको सुविधा छ । सडक निमार्ण भएसँगै यातायात हुनेलाई त झनै सजिलो भएको छ । पैसा भए त साधन नहुनेले पनि भाडामा लिएर आउँजाउँ गर्न त सहज भयो कार्कीले भनिन् ।
