रामेछाप । गरे के हुँदैन र ? माटोमा सुन पनि फल्छ भन्ने उदाहारण मझुवाको सुख्खा पाखोमा नर्सरी स्थापना गरी विभिन्न प्रजातीका विरुवाहरु विक्री गरेर मझुवाका एक किसानले घरमा नै बसीबसी वार्षिक १५ लाख रुपैयाँ आम्दानी गर्न सफल भएका छन् ।
खाडादेबी गाउँपालिका वडा नम्बर २ धुसालमा प्रधान बनस्पती नर्सरी उद्योग स्थापना गरी उक्त नर्सरीमा उत्पादीत रुद्राक्ष, श्रीखण्ड, अलैची, बुद्धमाला, अनार र पावलोनिय लगाएतका सयौं प्रजातीका विरुवाहरु विक्रिवितरण गरी नर्सरी संचालक प्रकाश प्रधानले घरमा नै वसीवसी वार्षिक १५ लाख रुपैयाँ आम्दानी गर्न सकेका हुन ।
आफ्नो नर्सरीमा उत्पादन गरेका विरुवाहरु मध्ये सवैभन्दा वढी बुद्धमालाको विरुवा माग हुने गरेकाले किसानहरुले मागेजती विरुवा पुरयाउन नसकेको नर्सरीधनी प्रकास प्रधानले वताए । उनले भने बुद्धमालाको गेडाको दानावाट तयार भएको माला चिनमा वसोवास गर्ने बुद्धिष्टहरुले लगाउने भएकाले उक्त दाना बढी मुल्यमा विक्री हुनेहुँदा बुद्धमालाको खेती गर्ने किसानहरु वढेकाले विरुवाको माग अत्यन्तै आएकाले आफ्नो नर्सरीवाट पुरयाउन नसकेको जानकारी दिए ।
बुद्धमालाको माग जिल्लाभित्र र जिल्लावाहिरका किसानहरुले बढी मात्रामा गरेपछि प्रधानले छिमेकी जिल्ला काभ्रेपलाञ्चोकको तिमाल गाविसवाट ५ लाख मुल्यवरावरको दाना खरिद गरेर ल्याई वेर्ना उत्पादन गरी उत्पादीत बुद्धमालाको प्रति विरुवा ५ सय रुपैयाँमा घरमै स्थापना गरेको नर्सरीवाट विक्रि गर्ने गरेका छन् । प्रधानले नर्सरीमा काम गर्नको लागि स्थानिय दुई युवाहरुलाई वार्षिकरुपमा गाउँमै रोजगारी समेत दिएका छन् ।
२०६६ सालवाट व्यवसायिक रुपमा नर्सरी स्थापना गरी व्यवसाय संचालन गरेका प्रधानले आफ्नो नर्सरीमा उत्पादीत विरुवाहरु रामेछाप जिल्लाका अलावा झापा, ताप्लेजुङ, गुल्मी, गोर्खा, नुवाकोट, मकवानपुर लगाएत ३५ जिल्लासम्म किसानहरु आएर लाने गरेका छन् । विभिन्न जिल्लावाट विरुवाको माग वर्षभरी नै आइरहन्छ । त्यही मागको आधारमा आफुले वीउँ राखी वेर्ना उत्पादन गर्ने र सार्न मिल्ने भएपछि विक्री गर्ने गरेको नर्सरी व्यवसायि प्रकाशले भने ।
यसरी आफ्नो पाखोवारीमा प्रधानले घर नजिकैको खोल्सावाट पोलिथीन पाइपवाट ल्याएको तिरतिरे पानीलाई जम्मा गरी त्यस पानीवाट नर्सरी स्थापना गरेका छन् । त्यती मात्र हैन प्रधानले ४० रोपनी वनमारा उम्रने आप्mनो पाखो वारीमा अहिले व्यवसायिक रुपमा एरोभेलाको खेतीको समेत शुरुवात गरेका छन् । प्रधान भन्छन् मैले जस्तै अन्य किसानहरुले पनि यो खेतीलाई व्यवसायिक रुपमा गरिदिए उत्पादीत सामानहरु विक्री गर्न सहज हुने थियो ।