रामेछाप । रामेछापका केहि किसानहरुले व्यबसायीक रुपमा गड्यौलापालन गरी उक्त गड्यौलाको मल खेत तथापाखोवारीमालगाउँदाअन्य रासायनिकमलको दाँजोमा सस्तो र घरमा नै बनाउन सकिने भएकाले किसानहरु ग्ड्यौलाकोमलप्रतिआर्कषित वन्नलागेकाहुन् ।
किसानहरुले खेतीलगाउने वेलामा रासायनिकमल समयमानपाएकाकारण दुःख खेप्दै आएका रामेछापका किसानहरु अवभने रासायनिकमलको अलावाआफ्नै घरमा नै गड्यौलापालन गरी मलउत्पादन गरी विक्री सम्मगर्न थालेका छन् । खेतीलगाउने वेलामा रासायनिकमलको अभावहुनु, भेटीएमा पनि गुणस्तर युक्तमलनपाउनु, कहीकतै मल भेटीएमा अत्यन्त महंंगीकाकारण किसानहरुले खरीदगर्न नसकेपछि सधै समस्याव्यहोर्दै आएकाकिसानहरु पछिल्लो समयमाआएर गड्यौलामलप्रतिआकर्षित भएकाहुन ।
यसरी व्यवसायिक रुपमा नै साबिककामन्थली, कठजोर, हिलेदेवि, गोठगाउँ, सालु र वाम्तीलगाएतकिसानहरुले गड्यौलापालन गरी मलउत्पादन गरी विक्रिवितरण समेत गर्न थालेका छन् । विगत ११वर्ष अघि ग्रैह्र सहकारी संस्थातामाकोसी सेवा समितिमन्थलीले गड्यौलापालन गरी मलउत्पादनगर्न थालेको थियो । संस्थाले मलउत्पादन गरेको देखेपछि आफुलाई पनि गड्यौलाको मलउत्पादनगर्न निकै मन लाग्यो र मैले पनि गड्यौलाव्यवसायीकहिसावले पाल्न शुरु गरेको वाम्ती–४ कीलक्ष्मीतामाङ्गले वताइन ।
उनले भनिन्– अहिले गड्यौलाको मलको निक्कै मागआइरहेको छ सवैतीरको मागअनुसार पु¥याउन सकिएको छैन् । मलप्रति केजी २५ देखी ३० रुपैयाँसम्मविक्रिभइरहेको लक्ष्मीले बताइन। यसबाट माटोलाई उर्वरा बनाउनकाअतिरिक्तउत्पादनमा समेत बृद्धि गर्न सकिने भएकाले राम्रो फाइदालिन सक्ने र राायनिकमलको अभावकाकारण मारमा परेकाकिसानलाई उक्तमलको विकल्पको रुपमायसलाई लिन सकिने छ ।
आफ्नै घर भित्र खेर जाने फोहोरको प्रयोग गरी गड्यौलापालनगर्न सकिने भएकाले यसलाई पाल्न धेरै समस्यानपर्ने किसानहरुले वताएका छन् । तरकारीका डाँठ, पात, घाँस, पराल, स्याउला, गोवर तथाअन्य खेर जाने फोहोर खुवाएर गड्यौलाबाट प्रसस्तै मलनिकाल्न सकिन्छ । गड्यौलाको मलले माटो खुकुलो पार्नुका साथै यसबाट विरुवालाई चाहिने खनिज, नाइट्रोजन, फस्फोरस, पोटास लगायतकापदार्थ उपलब्ध गराउँछ ।
कममिहिनेतमाथोरै लगानी गरी गड्यौला खेति गरी मलउत्पादनगर्न सकिने र उत्पादितमल खेत बारीमाप्रयोगकालागिउपयुक्तहुनुका साथै विक्रि गरेर आम्दानी समेत लिन सकिने भएकाले यस तर्फ आफुहरु आकर्षित भएको सालुु–३ काकिसान रामवहादुर कार्की बताउँछन् ।