काठमाडौँ । आमाको नामबाट पनि सन्तानलाई नागरिकता दिने प्रावधानसहितको नेपाल नागरिकता ९दोस्रो संशोधन० विधेयक–२०८१ शुक्रबार राष्ट्रिय सभाबाट सर्वसम्मत पारित भएको छ ।
गृहमन्त्री रमेश लेखकले विधायन समितिको प्रतिवेदनसहित प्रतिनिधि सभाबाट सन्देशसहित प्राप्त विधेयक पारित गर्ने प्रस्ताव प्रस्तुत गरेका थिए । प्रस्ताव पारित गर्दै उनले संसद्ले विधेयकलाई व्यावहारिक, पारदर्शी र सर्वसमावेशी बनाएको बताउँदै यसलाई ऐतिहासिक प्रस्थानका रूपमा लिने उल्लेख गरे ।
नयाँ व्यवस्थाअनुसार नेपालको नागरिक आमाबाट नेपालमै जन्म भई नेपालमा बसोबास गर्ने तर बाबुको पहिचान नभएको अवस्थामा पनि वंशजको नागरिकता पाउन सकिनेछ । यस्तै, आमाबाट नेपालमा जन्मिएर विदेशमा स्थायी बसोबास गर्ने तर विदेशी नागरिकता वा राहदानी नलिएका र बाबुको पहिचान नभएकालाई अंगीकृत नागरिकता दिने प्रावधान पनि विधेयकमा राखिएको छ ।
त्यसैगरी, नागरिकताको प्रमाणपत्रमा आमा वा बाबुमध्ये कुनै एकको नाम, थर वा ठेगाना उल्लेख गर्न नचाहने व्यक्तिलाई निवेदनका आधारमा त्यस्तो विवरण उल्लेख नगरी नागरिकता प्रमाणपत्र जारी गर्ने व्यवस्था गरिएको छ ।
विधेयकले नाबालकलाई पनि विशेष व्यवस्था गरेको छ । अब बाबु वा आमामध्ये एक जना नेपाली नागरिक भएका नाबालकले नाबालक परिचयपत्र पाउनेछन् । यस्तै, बाबु वा आमामध्ये कुनै एकले जन्मसिद्ध नागरिकता प्राप्त गरेको तर अर्कोको मृत्यु वा सम्पर्कविहीनताको अवस्था रहेमा सन्तानलाई अंगीकृत नागरिकता दिने प्रावधान गरिएको छ ।
गृहमन्त्री लेखकले विधेयकमार्फत लामो समयदेखि विवादित रहेको नागरिकताको विषयमा ऐतिहासिक कदम चालिएको बताउँदै सबै दल र सरोकारवालाप्रति धन्यवाद व्यक्त गरे ।
